Kino klub Split

Pretraživač

Newsletter

Home

Linkovi

Korisnici

Log In

Projekcija: Peter Mettler – Picture of Light (1994)

U petak 15. lipnja s početkom u 20.30 h u projekcijskoj dvorani Kino kluba Split možete prisustvovati zaključnoj projekciji iz trotjednog ciklusa filmova (Composing the Cinema) koji na specifičan način tretiraju temeljni odnos slike i zvuka kao najlogičniji fundament medija. Biti će prikazan dugometražni eksperimentalni film Picture of Light (1994) u režiji švicarsko-kanadskog autora Petera Mettlera. Riječ je o filmu koji funkcionira na više interpretativnih razina od kojih je temeljnu moguće definirati kao avanturistički dokumentarni intellectual travelogue utemeljen na ekspediciji s primarnom nakanom filmskog bilježenja polarnog (sjevernog) svjetla. Projekcije petkom u Kino klubu Split edukativnog su karaktera, organizirane za članove i sve ostale koji žele prisustvovati. Ulaz je besplatan, svi su dobrodošli…

 

Peter Mettler – Picture of Light

Nakon što smo u kontekstu ciklusa Composing the Cinema u protekla dva termina prikazali neke paradigmatske radove koji produkcijski naglašavaju dominaciju zvučne kulise u odnosu na primarni vizualni aspekt filmskog medija ovoga petka koncepet zatvaramo projekcijom filma Picture of Light (Slika svjetlosti; 1994) u režiji švicarsko-kanadskog eksperimantalnog dokumentariste Petera Mettlera (1959) koji je prvobitni plasman realizirao kao jedan od istaknutijih predstavnika tzv. Torontskog novog vala početkom osamdesetih godina prošlog stoljeća. Simboličnom integracijom fenomena (dominatno naturalne) rasvjete (Picture of light je svojevrsna oda polarnom svjetlu) koji, uz fundamentalno kodiranje zvuka i slike, čini treći temeljni aspekt fenomena filma kao medija kreativne autorske mimeze, zatvaramo ciklus u njegovim elementarnim edukativnim gabaritima uz napomenu kako se, unatoč isticanju efekta aurorae borealis u prvi senzorni plan, struktura filma ipak (fundamentalnim reverzom) prvenstveno temelji na donekle sirovoj slici koja se performativno opire svjetlosnoj razgradnji i zvuku koji, kao čvrsto vezivo i jedina pouzdana konstanta (kompozitori su Jim O’Rourke i Fred Frith) i u ovom slučaju postaje afektivno predominantna komponenta produkcije. Na filmsko putovanje u pravcu izvora sjevernog svjetla Mettler je, vodeći dnevnik (intellectual travelogue) koji je integriran u strukturu filma voiceover manirom, pošao u pratnji troje suradnika koji su preuzeli uloge oružara, vodiča pasa i svećenika kojima se pridružio i (space operator) radiovezist, a isti akteri istovremeno su funkcionirali i kao tehnički cast uratka koji je, kao izvršni producent i pasivni sudionik, financirao švicarski meteorolog Andreas Zuest. Avantura je krenula od snijegom prekrivene periferije Winnipega u kanadskoj pokrajini Manitobi kroz koju se ekipa filma kretala lokalnim vlakom, a okončana je na teritoriju gadića Churchilla na obali Hudsonovog zaljeva u istoj pokrajini, mjestu na čijoj široj površini obitava više polarnih medvjeda nego ljudi. Narativna strukura Slike svjetlosti satkana je oko primarno lirske, ali istovremeno i znanstveno intrigantne lamentacije o sjevernom svjetlu kao viziji, proročanskom ozbiljenju i intenzivnom duhovnom okidaču ljudske imaginacije. Filmska slika koju je formirao prirodni fenomen nameće se tako kao odraz samog univerzuma, iluminacija bez objektne armature ili celestijalna nedohvatljiva predmetnost proizišla iz halucinogene igra boja koja stvara optički dojam nedokučive alternativne realnosti koja se skriva u pozadini ove jednistvene prirodne kulise. Kako bi vlastiti doživljaj što vjernije prenio filmskom slikom (Mettler je potpisan i kao glavni snimatelj) autor se koristio time-lapse tehnikom što je dimenziju filmskog protoka vremena kondenziralo i prividno ubrzalo do neraspoznatljivosti izvorne situacije na setovima koji su odrađivani satima, ponekad i u ekstremenim vremenskim uvjetima na oko -40°C (samo rezervne baterije težile su oko 25 kilograma, a i ostatak opreme je zbog sigurnosti i pozdanja bio masivan što je iziskivalo izraziti fizički napor tijekom izmještanja s teško dostupnih na još nedostupnije lokacije). Među mještanima Churchilla koji su navodili svoja iskustva s fenomenom polarnog svjetla i njegovim utjecajem na njihovo poimanje stvarnosti i logike dnevnih ciklusa koji diktiraju bioritam organizma našao se, ističemo kao kuriozitet, i živopisni hotelijer hrvatskog porijekla. Film je u montaži proveo oko godinu dana, a ispoliran je kao jedinastvena i kompaktna osamdeset trominutna cjelina na osnovu ukupno 18 sati snimljenog materijala što je impresivna minutaža ako se uzme u obzir kako su sjeverna svjetla vidljiva samo pri (kompliciranoj) brzini snimanja od tri framea po minuti (Super 16 mm blow-up kamera) uz naknadnu frame ekspanziju pomoću optičkog printera. Kao i neki drugi zapaženi Mettlerovi eksperimentalni dokumentarci film Picture of Light metanarativno je formatiran opetovanjem verbalnih improvizacija utemeljenih na dihotomijama prirode i tehnologije, te znanosti i mitologije, što dodano naglašava, uz neizbježan atmosferski žamor i pozadinske šumove, zvučni aspekt produkcije za koju se ovom prigodom može kazati i kako, efektnim naknadnim oduzimanjem od značenja nametnutom fenomenu svjetla kao naprednoj komponenti filmskog izražavanja, predstavlja idealnu codu ciklusu Composing the Cinema u organizaciji Kino kluba Split. Film je dobitnik nagrada na festivalima Cinéfest Sudbury (1994) i Yamagata International Documentary Film Festival (1995), a ukupni budžet mu je iznosio $650,000. Peter Mettler poznat je i kao profesionalni snimatelj koji je surađivao s etabliranim (mahom kanadskim) redateljima među kojima se ističu Atom Egoyan, Patricia Rozema, Bruce McDonald i Jennifer Baichwal.

Trajanje: 83 minute

Država: Kanada/Švicarska

Jezik: engleski

Tehnika: kolor (1.33:1)

 

Composing the Cinema

Temeljni suodnos slike i zvuka na filmu se već u ranoj fazi razvoja filma kao zvučnog medija, zahvaljujući improvizacijskim/eksperimentalnim pristupima, zanatski konfrotirao u pravcu ozbiljenja keativnog progresa u primarnoj prozvodnji i montaži atraktivne filmske (audio-vizualne) materije. Principi glazbene kompozicije i principi kompozicije kadra nisu osobito similarni, pa je svaka primarna nakanana o preuzimanju polaznog postulatnog modela u druge svrhe rezultirala naknadnom sistematizacijom tako producirane sineatske građe u pretinac slobodnije autorske filmske avangade. Mnogi su suvremeni kompozitori, u kontekstu vlasitog doprinosa svojevrsnim art-konvencijama, od perioda između dva rata preko formiranja trenda tijekom pedesetih i šezdesetih godina prošlog stoljeća do digitalnog alterniranja značajnije primjetnog u recentnoj produkciji, posezali za demonstrativnim korištenjem filmskog medija prema donekle raspoznatljivim obilježjima konstrukcije kompozicije (Cage, Feldman, Kagel, Xenakis…). Zahvaljujući daljnjem razvoju filmske industrije disciplinirao se odnos kompozitora s primarnom dominacijom slike u mainstream proizvodnji, a eksperimenti na tragu asinhroniteta, te ostalih zanatskih paradoksa u vezanju zvuka i slike proizvodno su posustali u korist predominacije produkcijskog koncepta konvencionalnijeg glazbenog filma kao specifičnog subžanra filmske dokumentaristike. U ovom pregledu kao segmente prigodnog ciklusa Composing the Cinema Kino klub Split prezentira nekoliko specifičnih radova za koje se može reći kako su reprezentativni primjeri produkcije (ne samo vemenski i trendovski) oslonjene na prethodno iznesene temeljne koncepte ograničene integracije i (istovremenog) kreativnog razgraničenja filmske kompozicije (uključujući montažni proces) i pravila kompzicije u skladateljskom smislu. Ciklusom su obuhvaćeni slijedeći filmovi:

01.06.2018.     Lillevan Pobjoy – Xenakis [Alive] (2007) 

Piotr Kamler – Continu Discontinu (1959)  

Stephen & Timothy Quay – In Absentia (2000)

08.06.2018.     Nicolas Humbert & Werner Penzel –  Step Across the Border (1990)

15.06.2018.     Peter Mettler – Picture of Light (1994)

 

Darko Duilo